Welke schoolbibliotheek labels heb ik nodig?

Met de juiste boeklabels vinden leerlingen makkelijker titels die aansluiten bij hun interesses. Dit bevordert de zelfredzaamheid in de schoolbibliotheek en zorgt voor een overzichtelijke collectie.

We beginnen met de twee belangrijkste beslissingen die je moet nemen bij het labelen van de collectie.

1. 1

   Belevingswereld of leesniveau?

   Het eerste label dat je op het boek plakt is een label met betrekking tot de belevingswereld of het leesniveau van de leerling. Dit label heeft als functie om het aantal boeken waaruit de leerling kan kiezen te beperken zodat het kiezen van een passend boek makkelijker wordt.

2. 2

   Thema of alfabet?

   Het tweede label is nuttig om een grote groep boeken met hetzelfde eerste label te rubriceren. Dit tweede label helpt leerlingen om eenvoudig een boek te vinden en zelfstandig terug te zetten in de boekenkasten. Leerkrachten zien in één oogopslag welke boeken verkeerd zijn teruggezet waardoor de bieb altijd netjes blijft.

1. Belevingswereld of leesniveau?

Wanneer leerlingen sneller of langzamer leren lezen dan gemiddeld ontstaat er een aanzienlijk gat tussen de belevingswereld en het leesniveau van het kind. Voor deze leerlingen is het lastiger om een boek te vinden dat bij ze past.

Een sterke lezer uit groep 4 zou op basis van zijn leesniveau "Het Achterhuis" van Anne Frank kunnen lezen, maar dit boek is niet geschikt voor een leerling van die leeftijd. Ditzelfde probleem ontstaat voor zwakkere lezers in groep 8.

Jos Walta beschreef daarom in Open Boek, handboek leesbevordering het ideale scenario. Een scenario waarin de boeken voor het aanvankelijk technisch lezen gelabeld worden op AVI-niveau en de boeken vanaf het voortgezet technisch lezen gelabeld worden op belevingswereld. Leerlingen die toe zijn aan het voortgezet technisch lezen kunnen immers alles lezen wat ze willen zolang ze gemotiveerd zijn.

Daarnaast is het praktisch om de overige categorieën zoals "informatief", "prentenboek" en "Engels" apart te labelen.

Hieronder vind je een overzicht van de labels in het ideale scenario:

Zijn de boeken verspreid over klassen?

Je kunt er in sommige gevallen voor kiezen om labels te plakken op basis van de groepsindeling. In plaats van belevingswereld en leesniveau labels plak je dan labels voor iedere groep.

2. Thema of alfabet

Om leerlingen en leerkrachten te helpen met het snel vinden en terugzetten van een boek kun je naast het label voor de belevingswereld of het leesniveau ook een label plakken om de bieb te rubriceren.

Thema

Mocht je thema labels kiezen dan is het belangrijk dat die thema's een grote groep boeken bevatten. Het label beschrijft niet alle complexiteit van het boek, maar slechts de eerste associatie van de leerling met het boek. Je kunt het themalabel daarom meestal snel afleiden uit de titel of flaptekst.

Voorbeelden van veel gekozen thema's zijn:

• 🐯 dieren
• ⚽ sport
• 🎒 school
• 🧑‍🤝‍🧑 vriendschap
• 🗺️ avontuur
• 🧙 magie en fantasie
• 👑 sprookjes
• 👻 griezelig
• 😂 grappig
• 🦸 superhelden
• 🧪 wetenschap en techniek

Alfabet

Het alfabet label wordt gebaseerd op de eerste letter van de achternaam van de auteur. De boeken van Jacques Vriens staan dan bij de V en de boeken van J.K. Rowling bij de R.

Het plakken van alfabet labels is makkelijker, omdat er geen twijfel bestaat over welk label op het boek geplakt moet worden. Het nadeel is dat alfabetlabels er minder leuk uitzien dan themalabels. Dat is een afweging die je zelf moet maken.

Voorbeelden uit de praktijk

Iedere school is anders en daarom kiest iedere school in de praktijk voor een andere aanpak.

Hoe gaan jullie de boeken labelen?

Hoe maak ik een keuze?

Het kan lastig zijn om tussen deze twee soorten labels te kiezen, dus onthoud dat het ene label niet per se beter is dan het andere. Houd rekening met de volgende details wanneer je een definitieve keuze maakt:

Hoe je de bibliotheek ook organiseert, het zal voor leerlingen en medewerkers gemakkelijker te gebruiken zijn.

Nadat je de boeken hebt gelabeld, is het raadzaam om de schoolbibliotheek in te scannen zodat je collectie ook digitaal op orde krijgt en iedereen direct kan zijn bij welk label een boek is ondergebracht.